ράδιο

Χημικό στοιχείο με σύμβολο Ra· ανήκει στη δεύτερη ομάδα του περιοδικού συστήματος των στοιχείων, έχει ατομικό αριθμό 88, ατομικό βάρος 226,05 και 13 ισότοπα, όλα ραδιενεργά, τέσσερα από τα οποία συναντώνται στη φύση. Το ανακάλυψαν το 1898 οι Πιερ και Μαρία Κιουρί* μελετώντας τη συμπεριφορά του πισσουρανίτη, ο οποίος παρουσιάζει ραδιενέργεια αρκετά μεγαλύτερη από εκείνη που το περιεχόμενό του σε ουράνιο επέτρεπε να υπολογιστεί, και μεγαλύτερη από το ίδιο το ουράνιο. Μελετώντας συστηματικά σημαντικές ποσότητες του ορυκτού, οι δυο επιστήμονες κατόρθωσαν να απομονώσουν, με μορφή χλωριούχου, λίγα χιλιοστά του γραμμαρίου του νέου στοιχείου, το οποίο ονόμασαν ράδιο, από τη λατινική λέξη radius, δηλαδή ακτίνα. Από τεχνολογική άποψη σημαντικό είναι μόνο το Ra 226, ευρέως διαδομένο στη φύση σε μικρές ποσότητες· περιέχεται στον πισσουρανίτη σε αναλογία περίπου 0,3 γραμμάρια για κάθε τόνο ουρανίου. Βρίσκεται επίσης στον καρνοτίτη του Κολοράντο, καθώς και στα νερά των ποταμών, των ωκεανών και σε άλλα φυσικά ύδατα. To ρ. είναι μέταλλο αλκαλικό-γαιώδες, έχει αργυρή λάμψη και χημικές ιδιότητες όμοιες προς το βάριο. Διασπά εν ψυχρώ το νερό, με παραγωγή υδρογόνου και σχηματισμό ενός διαλυτού υδροξειδίου· στον αέρα μαυρίζει αμέσως, γιατί σχηματίζει ένωση με το άζωτο της ατμόσφαιρας· τήκεται περίπου στους 960°C και έχει ειδικό βάρος 6,0. Τα άλατα του ρ. είναι φωσφορίζοντα και καθιστούν φωσφορίζουσες ένα μεγάλο αριθμό ουσιών. Στοιχείο ραδιενεργό, εκπέμπει τρεις τύπους ακτινοβολιών (α, β και γ) και έχει ημιπερίοδο ζωής 2.200 χρόνια. Κάθε ουσία που τοποθετείται κοντά στο ρ. γίνεται προσωρινά ραδιενεργή (επαγόμενη ραδιενέργεια)· το φαινόμενο αυτό, που το εξήγησε ο Ράδερφορντ, εμφανέστερο όταν συμβεί σε κλειστό χώρο, οφείλεται όχι στα σωματίδια που εκπέμπει το Ρ., αλλά στην «εκροή» ή ραδόνιο* προϊόν της διάσπασης του ρ. To ρ. εκπέμπει ακτίνες ιονισμένες που έχουν την ιδιότητα να εκκενώνουν ένα ηλεκτροσκόπιο, να αμαυρώνουν το φωτογραφικό φιλμ, και να καθιστούν φωσφορίζουσες και φωτεινές μερικές ανόργανες ενώσεις, όπως π.χ. τον θειούχο ψευδάργυρο. To ρ. παρασκευάζεται με ηλεκτρόλυση του χλωριούχου του, με τη χρησιμοποίηση καθόδου από υδράργυρο και ανόδου από πλανήτη-ιρίδιο· το αμάγαλμα που σχηματίζεται αποσυντίθεται θερμικά σε ατμόσφαιρα υδρογόνου αφήνοντας ένα υπόλειμμα μεταλλικού καθαρού ρ. Μεταξύ των ενώσεων του διακρίνονται το χλωριούχο, το βρωμιούχο, το νιτρικό και το υδροξείδιο, διαλυτά στο νερό· το θειικό, το χρωμικό και το ανθρακικό είναι μερικώς διαλυτά στο νερό. To ρ. χρησιμοποιείται για την παρασκευή φωσφοριζόντων βερνικιών στα ρολόγια και στα όργανα μέτρησης, ως πηγή σταθερών εκπομπών νετρονίων και σε μελέτες και αναλύσεις υλικών. Τα σημαντικότερα κοιτάσματά του βρίσκονται στον Καναδά (Μεγάλη Λίμνη των Άρκτων) και στο Ζαΐρ (Κατάνγκα). Ιατρική. Η ραδιενέργεια του ρ. αξιοποιείται στην ιατρική για θεραπευτικούς σκοπούς· προς αυτήν την κατεύθυνση μεγαλύτερη σημασία έχουν οι ακτινοβολίες β και γ, που εκπέμπονται από τα διάφορα σταθερά και ασταθή ισότοπα του ραδίου. Για τη θεραπεία με ρ., τα ραδιενεργά προϊόντα (συμπυκνωμένα ξηρά άλατα του ρ.) περικλείονται σε γυάλινες ειδικές θήκες με σχήμα σωληνίσκου, βελόνης ή πλακών που, εκτός του ότι καθιστούν εύχρηστο το στοιχείο, έχουν την ικανότητα διύλισης των εκπεμπόμενων ακτινοβολιών. Οι θήκες αυτές μπορεί να εισαχθούν απευθείας στους ιστούς, να τοποθετηθούν σε φυσικές κοιλότητες ή σε συσκευές που τις κρατούν σε υπολογισμένες αποστάσεις από την περιοχή του σώματος που πρέπει να ακτινοβοληθεί. Ο χρόνος έκθεσης, η απόσταση και η ραδιενέργεια κάθε θήκης αποτελούν στοιχεία βάσει των οποίων υπολογίζεται η θεραπευτική δόση. Η αποτελεσματικότητα της ραδιοθεραπείας εξαρτιέται από το βιολογικό αποτέλεσμα της ιονίζουσας ακτινοβολίας· χρησιμοποιείται κυρίως στη θεραπεία μερικών νεοπλασιών και, σπανιότερα, ορισμένων ανωμαλιών των αγγείων του δέρματος.
* * *
(I)
το, Ν
χημ. ραδιενεργό μεταλλικό χημικό στοιχείο αργυρόλευκου χρώματος, με σύμβολο Ra και ατομικό αριθμό 88, που ανήκει στην ομάδα τών αλκαλικών γαιών τού περιοδικού συστήματος.
[ΕΤΥΜΟΛ. Μεταφορά στην ελλ. ξεν. όρου, πρβλ. αγγλ. radium < λατ. radius «ακτίνα, αστραπή»].
————————
(II)
το, Ν
βλ. ραδιόφωνο.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • ράδιο — I ακτινενεργό στοιχείο που προκύπτει από τη μεταστοιχείωση του ουρανίου: Το ράδιο ανακαλύφτηκε το 1898 από το ζευγάρι Κιουρί και το Ζ. Μπεμόν. II το ραδιόφωνο (βλ. λ.) …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • ραδιο- — Ν 1. πρόθημα που όταν τοποθετείται πριν από την ονομασία ενός χημικού στοιχείου δηλώνει ότι πρόκειται για ραδιενεργό ισότοπό του (πρβλ. ραδιοφωσφόρος, ραδιοκοβάλτιο) 2. α΄ συνθετικό που δηλώνει αναφορά ενός μεγέθους, ενός αντικειμένου ή μιας… …   Dictionary of Greek

  • ράδιο — [радио] ουσ. о. (χημ.) радий …   Λεξικό Ελληνικά-ρωσική νέα (Греческо-русский новый словарь)

  • πολώνιο — Χημικό στοιχείο με σύμβολο Po. Ανήκει στην έκτη ομάδα του περιοδικού συστήματος των στοιχείων, πρώτη υποομάδα, έχει ατομικό αριθμό 84, ατομικό βάρος 210 και δεκατρία ραδιενεργά ισότοπα, από αριθμό μάζας 206 έως 218, σχεδόν όλα με βραχείες… …   Dictionary of Greek

  • Radio Proto — Infobox Radio station name = Radio Proto (Ράδιο Πρώτο) city = area = Cyprus branding = slogan = airdate = frequency = 89.3 99.3 MHz format = News and Music power = erp = class = callsign meaning = former callsigns = owner = Dias publishing Ltd… …   Wikipedia

  • Radio Astra — Infobox Radio station name = Radio Astra (Ράδιο Άστρα) city = area = Cyprus branding = slogan = airdate = frequency = 101.1 101.6 MHz format = News and music power = erp = class = callsign meaning = former callsigns = owner = Radiostage Ltd… …   Wikipedia

  • Liste D'entreprises Grecques — Participez au projet entreprises La liste ci dessous ne pouvant regrouper l ensemble des entreprises grecques, elle propose de rassembler les grandes entreprises (plus de 250 employés) ou encore les PME dont la notoriété est incontestable. Vous… …   Wikipédia en Français

  • Liste d'entreprises grecques — La liste ci dessous ne pouvant regrouper l ensemble des entreprises grecques, elle propose de rassembler les grandes entreprises (plus de 250 employés) ou encore les PME dont la notoriété est incontestable. Vous pouvez compléter la liste… …   Wikipédia en Français

  • Астра (радиостанция) — У этого термина существуют и другие значения, см. Астра (значения). Radio Astra (Ράδιο Άστρα) Формат новости и музыка Частота 101,1 и 101,6 МГц Зона вещания Кипр Владелец Radiostage Ltd …   Википедия

  • ακτινολογία — Ο όρος αυτός σημαίνει ακριβώς την επιστήμη η οποία κυρίως μελετά τις ιονίζουσες ακτινοβολίες· στην τρέχουσα γλώσσα όμως, λέγοντας α., εννοούμε τον κλάδο της ιατρικής που ασχολείται με τις εφαρμογές των ακτινοβολιών αυτών στη διαγνωστική και στη… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.